مناقصه در لغتنامهی دهخدا خریدن مال یا اموال و … از طرف مأمور رسمی به کمترین قیمتی است که از طرف فروشندگان پیشنهاد میشود. همچنین ممکن است که موضوع مناقصه، انجام دادن عملی باشد. در اصطلاح نیز مناقصه از این تعریف ابتدایی دور نیست و همانطور که از نام این نهاد پیداست، هرگاه فروشنده -چه دولتی و چه شرکتی خصوصی- نیازمند خرید کالا یا خدماتی باشد، با رعایت شرایط و مقرراتی میتواند از این روند خاص خرید استفاده کند و کالا و خدمات موردنیاز را به کمترین قیمت فراهم آورد.
مزایای مناقصه
این فرایند برای طرفین مناقصه مزایایی دارد که غالبا همین مزایا سازمانهای دولتی و شرکتهای خصوصی را به برگزاری آن ترغیب میکند، البته سازمانهای دولتی برای بخش خاصی از تأمین کالا و خدماتشان ملزم به استفاده از این فرایند هستند.
مناقصه چیست و چه کاربردی دارد؟
در یک سوی این فرایند، مناقصه گزار و در سوی دیگر مناقصهگر وجود دارد. مناقصه گزار دستگاه یا ارگانی است که برگزاری مناقصه را برعهده دارد و نیازمند خرید کالا و خدمات است. مناقصهگر شخص حقیقی یا حقوقی است که در مناقصه شرکت میکند.
مناقصه گزار با برپایی مناقصه از طریق این رقابت به بهترین کالا و خدمات با کمترین قیمت دست مییابد. گاه مناقصه به عللی چون اعلام غیرواقعی هزینهی انجام موضوع مناقصه از سوی مناقصه گر یا ارائهی سوابق غیرواقعی برای برد در مناقصه از طرف او، با مشکل مواجه میشود؛ اما باید بدانیم که تأمین کالاها و خدمات در شرکتهای دولتی غالبا از طریق مناقصه انجام میگیرد تا با استفاده از فضای رقابتی، به کیفیتی بالا و هزینهی مناسبی دست یابند.
مناقصات دولتی
از آنجا که در اغلب مناقصات ، مناقصهگزار یک سازمان دولتی اعم از وزارتخانه، مؤسسهی غیرانتفاعی وابسته به دولت، بانک و مؤسسهی اعتباری دولتی، شرکت بیمهی دولتی، مؤسسهی عمومی یا نهاد عمومی غیردولتی است، عموم مقررات ناظر بر مناقصه نیز در قالب مقررات مصوبهی مجلس شورای اسلامی میگنجد. مقرراتی مثل قانون برگزاری مناقصات و همچنین آییننامهی معاملات دولتی که به ترتیب در سالهای ۴۹ و ۸۳ تصویب شده است.

